0-3 Yaş Grubu Çocuklarda Gelişim Süreci

Gelişim sürecindeki ilk yılların, çocuğun sosyal duygusal, bilişsel ve dil gelişimleri için çok kritik bir öneme sahiptir. Beyin gelişimi üzerinde yapılan araştırmalara bakınca 0-3 yaştaki beyin gelişiminin diğer dönemlerden daha hızlı olduğunu ve çevrenin beyin gelişimi üzerinde bir hayli etkili olduğunu görüyoruz. İlk üç yaştaki gelişim sürecinin çeşitli faktörlerden dolayı olumsuz etkilenmesi çocukların akranlarıyla aralarında farkların oluşmasına veya gelişimlerinin gecikmesine neden olur. Hayatın ilk yıllarında beyinde bulunan nöronların sinapsların sayısı büyük bir hızla artar. Beyin gelişimi döllenmeden sonraki günler içinde başlar ve sinir uyaranlarının hızla iletimini sağlayan miyelazisyon bebeklikten ergenliğe kadar devam eder. Beyin gelişimi yaşamın ilk iki yılında en hızlı ve gebeliğin son iki ayında ve doğumdan sonraki ilk bir yıl boyunca sinapsların ve dendritlerin üretimi ile beyin büyür. Bebek ve ebeveynler arası ilişki beynin gelişmesi ve sonraki gelişim için kritik önem taşır.

Erken çocukluk döneminde; çocuklarda uzun süreli gelişim kazançları sağlamak, gelişim yönünde gerçekleşen bozuklukları detaylı ve sağlam bir veri tabanı oluşturmak ve program planlamasına yardımcı olmak, engelli ve risk altındaki çocuklar için gerekli hizmetleri kapsayan mevzuatın uygulanmasına yardım etmek ve erken girişimlerde ilk adımı için gelişimsel taramaların yapılması çok büyük ölçüde önem arz eder.
Gelişimsel açıdan gerilik riski taşıyan ve gelişimsel gerilik gösteren çocukların erken dönemde belirlenmesi için tarama çalışmalarının yaygınlaştırılmalıdır. Bu nedenle, her sağlık kurumunda çocuk gelişimi uzmanları tarafından bu uygulamaların sistemli bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Tarama ve izlem çalışmalarının nitelikli ve sürdürülebilir olması için her sağlık kuruluşunda çocuk gelişim uzmanının istihdam edilmesi önemlidir. Erken dönemdeki gelişimsel değerlendirmeler aileye verilecek nitelikli rehberlik hizmetleri açısından da çok önemlidir.

Gelişimsel olarak risk taşıyan ya da gelişimsel geriliği olan çocuklara erken müdahale hizmetlerinin sunulması ülke ekonomisi açısından da uzun vadede önemli katkılar sağlayacaktır. Bu nedenle erken müdahale hizmetlerinin sunulmasının ilişkin politikaların geliştirilmesi ve bir an önce uygulamaya geçirilmesi gerekmektedir.

Kaynak: Mersin Univ Saglık Bilim Derg 2016;9(2)

Share Social