Parmak Emme Davranışı

  • 0 comments
parmak-emme

Parmak Emme Davranışı ve Tedavisi

Parmak emme sorunu;   doğuştan  getirilen emme içgüdüsünün normal davranıştan uzun sürmesi üzerine duygusal bozukluğa dönüşmesidir.Parmak emme davranışı 3-4  yaşına kadar normal sayılmaktadır.Genelde duygusal yoksunluk ve gerginlik zamanında ortaya çıkan davranıştır.

Bu alışkanlığın normalden uzun sürmesi ile ilgili olarak bebeklikte emme ihtiyacının yeterli olarak tatmin edilememesi, duygusal bozukluk, emme alışkanlığından zevk alma olmak üzere üç teori mevcuttur . Parmak emme davranışı zamanında engellenemediği taktirde overjette artışa, ön açık kapanışa, üst çenede darlığa ve çapraz kapanışa sebep olabilmektedir (Parmak emen çocuğun emdiği parmakta da zamanla deformasyonlar meydana gelebilmektedir

Eğer davranış uzun süre devam ediyorsa neler yapılabilir?

  • İlgilendiği alanlarda zaman geçirebileceği ortamlar oluşturulmalı.
  • Parmağını emdiğinde yapma gibi direk uyarılar yerine dikkati başka yöne çevrilmeli.Örn:Resim yapmak ister misin? Ya da Televizyonun kumandasını verir misin?
  • Anne babalar, çocukları parmak emme davranışı geliştirdiğinde bunun nedenini araştırmalıdır. Çocuğun parmak emmesine neden olan olay bulunduğu zaman çözümü ardından gelecektir. Daha çok ilgi, daha çok iletişim ve daha çok sevgi, koşulları çocuk için daha uygun konuma getirir. Bu alışkanlık çocuğa rahatlama ve güven sağladığı için başlangıçta anne babalar parmak emmeyi görmezden gelmeli ve çocuğun kendiliğinden bırakmasını beklemelidir. Parmak emmeden vazgeçirme çalışmaları, çocuk tarafından 3 yaşına kadar dirençle karşılanır. 18. ayda yoğunlaşan parmak emmenin 4 yaşına doğru kaybolması beklenir. Beklemek anne baba için zor bir durum olabilir. Ancak bu dönemde baskılı ve ısrarcı olarak çocuğun ilgisini bu konuya odaklamak, davranışın pekişmesine neden olabilir. Çünkü çocuğu alışkanlığından vazgeçmesi için zorlamak ve inatlaşmak, negatif enerjiyle dolu bir kısır döngüyü de başlatmış olur. Bunun her iki tarafa da faydası olmaz. Alt ıslatmada olduğu gibi parmak emme de yaşla birlikte azalır. Bu nedenle ilk çocukluk döneminde müdahaleden kaçınılmalıdır.
  • Asla alay edilmemeli ,suçluluk duygusuna itilmemeli.
  • Çocuklar anne babayı bir bütün olarak  bir tek annenin ya da bir tek  babanın ilgisi yeterli olması yetmez.
  • Ceza uygulanmamalı.

 

1) Alışkanlığı Tersine Çevirme Adımları: 

Bu yöntemde takıntılı bir alışkanlığı (parmak emme, tırnak yeme, vb.) kırmak için adımlar kullanılır. Oldukça basit olmasına rağmen, uygulanabilmesi için çocuğun en az 6-7 yaşında olması gerekir. Uygulamayı nasıl gerçekleştireceğinize çocukla birlikte karar vermeli, çocuğunuzun bunu yapmaya istekli olduğundan emin olmalısınız.

 

2) Rahatsızlıkların Gözden Geçirilmesi: 

Çocuğunuzla birlikte bu alışkanlığın yol açtığı güçlükleri sıralayın. Çocuk niçin bundan kurtulmak istiyor?. Hangi durumlar onun için probleme neden oluyor?

 

3)Parmak emme  Davranışın Ortaya Çıktığı Durumları Saptama (Farkındalık Eğitimi): 

Alışkanlığın ne zaman ve hangi durumlarda meydana geldiğini fark etmek, onu kontrol etmede ilk adımdır. İki tane çizelge hazırlayın. Birine siz, diğerine çocuğunuz ne zaman ve nerede takıntılı hareketi tekrarladığını işaretleyin. Bir hafta sonra çizelgelerinizi karşılaştırın.

 

4) Alternatif Tepki: 

Bu yöntemde anahtar adım budur. Alışkanlığı durdurmak için çocuğunuzla birlikte takıntılı hareketi her tekrarladığında yapacağı bir şey üzerinde anlaşın. Bu öyle bir davranış olmalı ki dakikalarca yapıldığı halde başkalarına garip gelmesin, çocuğunuzun normal etkinliğini engellemesin ve takıntılı hareketin farkına varmasını sağlasın. Aşağıda Azrin ve Nunn tarafından geliştirilen tablo bu konuda size fikir verebilir:Takıntılı Hareket Yerine Ne Yapmalı? 

 

Takıntılı Alışkanlık Alternatif Alıştırma Parmak Emme Yumruk Sıkma Tırnak YemeEşyayı Tutma Kirpik -Kaş Yolma Eşyaları Tutma Kafa Sallama-Boyun Kütürdetme Boynunu Kasma

 

5) Düzeltici ve Önleyici Tepki: 

Alternatif tepkiyi öğrendikten sonra, bunu alışkanlığı yarıda kesmek ya da ortaya çıkışını engellemek için kullanmasını sağlayın.

 

6) Bağlantılı Davranış: 

Takıntılı hareketten hemen önce yaptığı davranışı belirlemeye çalışın ve alternatif tepkiyi bir önceki bağlantılı davranışı durdurmak için kullanmasını sağlayın (Örn: tırnağını yemeden önce ayaklarını sallamaya başladığını fark etmek bağlantılı davranıştır).

 

7) Gevşeme Çalışması: 

Seçebileceğiniz bir sürü gevşeme tekniği vardır. Okul psikolojik danışmanından bilgi alabilirsiniz.

 

8) Toplumsal Destek:

Bu destek çabaları teşvik veya övgü olarak sizden veya yakın arkadaşından gelebilir.

9) Deneme:

Çocuğunuzu, alternatif davranışı her gün tekrarlayarak rutin hale getirmeye yönlendirin. Ayrıca takıntının ortaya çıktığı durumları düşünürken de alternatif tepkiyi denemesini önerin.

 

10) Kayıt:

Ne kadar ilerleme kaydettiğini görmek için günlük olarak alışkanlığın görülme sıklığını kaydedin.

Share Social