Hepimiz her gün neredeyse günlük hayatımızı kolaylaştırma adına farkındalık alıştırmaları ve egzersizleri yapıyoruz. Peki bu kadar rahatlatıcı ve değerli bir armağanı çocuğunuzla paylaşmaya ne dersiniz.

Son yıllarda sürekli duyar olduk bu kavramı. “Mindfullness” yani farkındalık. Çok eski zamanlardan beri özellikle de Uzakdoğu kültüründe önemli bir yere sahip olan farkındalık çalışmaları günümüzde farklı metotlarla öğretiliyor ve yaygınlaşıyor.

Farkındalık ne demek

Farkındalık denilince akla en basit olan anlam gelir değil mi? Şimdi ki anın farkında olmak gibi. Peki hiç daha yakından bakmayı denediniz mi ? Aslında dikkatimizi tamamen bulunduğumuz ana getirmek çeşitli duygulara kendimizi fazla kaptırmamak için uygulanan bir yöntemdir.

Herhangi bir fikre varmadan o duyguya ve düşünceye kapılıp gitmeden ortamda neler olduğunu anlayabilmek, üzerinde durabilmek ve bunu alışkanlık haline getirmek için yapılan bir egzersizdir.

Pek çok psikologda hem fiziksel hem de psikolojik olarak sorunların üstesinden gelirken kolaylık sağladığının altını önemle çiziyor.

John Kabat-Zin’in tarifiyle farkındalık, “Yargısız bir şekilde, şimdiki ana odaklanabilmek amacıyla, dikkatinizi toplayabilmektir.”

Ünlü psikoterapist Kemal Sayar’ın deyişiyle ise; “Gündelik farkındalık bize psikolojik işleyişimize dair bir içgörü ve yeni durumlara ustalıkla cevap verme yeteneği kazandırır.”

Peki bu farkındalık egzersizleri nasıl yapılır

Yoga ve meditasyon en bilindik farkındalık çalışmalarıdır. Ancak farkındalığı anlamak ve bilmek için illa bu ikisini yapmamız gerekmiyor. Aslında birkaç dakika oturup ve uzanıp tamamen nefesinize odaklanmanız tamamen bir farkındalık çalışmalarıdır. Dikkatinizin merkezi daima nefesinizde olsun…

Gündelik aktivitelerinizi yaparken, örneğin toplu taşıma ile işe giderken, dişlerinizi fırçalarken, yemek yaparken, yürürken de farkındalık egzersizleri yapabilirsiniz. Şimdiki anda neler olduğunu izlemeyi alışkanlık haline getirmek, yoğun anlarda kendinizi bu farkındalık haline getirerek istenmeyen duygulara kapılmamanıza yardımcı olur.

Çocuk farkındalığı

Farkındalık temelli psikoterapist olarak çalışan Lena Franklin, çocuklarla beraber yapılabilecek 3 basit farkındalık çalışması öneriyor. Meditasyon ve benzeri çalışmaların çocukların gelişimine olumlu etkilerini ortaya koyan bilimsel çalışmalardan esinlenen Franklin’e göre bu üç çalışma, çocukların özellikle stresle baş etme yeteneklerini önemli ölçüde geliştiriyor:

1-) Göbek nefesi ile farkındalık

Lena Franklin, çocukların çeşitli stresli durumlarda kullanabileceği bazı ‘aletler’ edinmesinin öneminden bahsediyor. Çocukların duygusal dayanıklılığını arttırmak için, onlara basit bir meditasyon pratiği öğretebiliriz. Elbette bu meditasyon pratiğini en iyi şekilde öğrenmek için, önce kendimizde deneyimlememiz gerekir.

‘Göbek nefesi ile farkındalık’ çalışması için çocuğunuza seçeceği rahat bir pozisyonda oturmasını, ayakta durmasını ya da uzanmasını isteyin. Burun deliklerinden karnını dolduracak uzun bir nefes almasını söyleyin, derin ve yavaşça, karnının içinde bir balon varmış da o nefesle doluyormuş gibi.

İyice dolduğunu hissettiğinde bir saniye durmasını, sonra yine burun deliklerinden nefesi yavaşça dışarı vermesini söyleyin. 3 ila beş dakika arasında yapacağınız bu basit nefes çalışması, dikkatini nefesine ve bedenine getirmesini öğretmek için oldukça etkili olacak.

2-) Dur ve hisset yaklaşımı

Sadece bu iki kelimeyi söylemek bile karşımızdakini şimdiki ana davet eder. Lena Franklin, hislerimizi televizyonla, şekerli yiyeceklerle veya sosyal medyaya dalarak geçiştirmemizi öğütleyen modern hayatta şöyle bir durup neler olduğuna dikkat etmeyi öğrenmenin hayati öneme sahip olduğunu söylüyor: “Dünyamız git gide daha gürültülü bir hale geliyor. Bu da ebeveynler için yeni bir zorluk demek.

Ancak biraz özen göstererek çocuklarımızı durup duygularını tanımaya yönlendirebiliriz.” Bunun için çocuğunuzla zaman geçirirken, herhangi bir anda ‘dur ve hisset’ oynayabilirsiniz.

Bir dakikalığına yaptığınız şeyi bırakıp nefesinizi ve bedeninizdeki hisleri dinlemeye koyulun. Sonrasında fark ettiklerinizi birbirinizle paylaşın. Çocuğunuza bu ‘dur ve hisset’ oyununun kendini stresli hissettiğinde yatışmasına yardımcı olabileceğini öğretin

3-) Şükür egzersizleri

Şükretmek, sahip olduğumuz güzellikleri fark etmenin en güzel yoludur. Lena Franklin, “çocuklarımıza şükretmeyi öğrettiğimizde onların zihin yapısını olumlu yönde değiştirmeye yardımcı oluruz” diyor.

Yatmadan önce ailece bir araya gelip oturmanın ve o gün için nelere şükredebileceklerini konuşmanın faydalı olabileceğini söyleyen Franklin, “şükür pratikleri içimizde ve dışımızda huzur ve farkındalığı teşvik etmenin en iyi yoludur” diyor.